ثبت خرج به تو می‌گوید پول کجا رفت. بودجه به تو می‌گوید تا کجا مجاز بودی برود. برای هر دسته یک سقف ماهانه بگذار، و جیبک تا آخر ماه نشان می‌دهد چقدرش مانده — قبل از اینکه دیر شود، نه در گزارش آخر ماه.

چطور کار می‌کند

سقف بگذار، مصرف را زنده ببین

  1. ۱

    دسته‌ها را انتخاب کن

    لازم نیست برای همه‌چیز بودجه بگذاری. از دسته‌هایی شروع کن که هم بزرگ‌اند و هم قابل کنترل — معمولا خوراک، حمل‌ونقل، خرید و تفریح.

  2. ۲

    سقف ماهانه را بگذار

    برای هر دسته یک عدد. اگر نمی‌دانی چه عددی واقع‌بینانه است، گزارش دو سه ماه گذشته‌ات را ببین و از میانگین شروع کن.

  3. ۳

    ماه که جلو می‌رود، نوار پر می‌شود

    هر خرجی که در آن دسته ثبت می‌کنی، از بودجه کم می‌شود. درصد مصرف و مبلغ باقی‌مانده همیشه جلوی چشم است.

  4. ۴

    آخر ماه بازخوانی کن

    کدام دسته زد بیرون و چرا؟ عدد ماه بعد را بر همان اساس تنظیم کن. بودجه‌ای که هیچ‌وقت بازبینی نمی‌شود، دو ماه بعد فراموش می‌شود.

ماه شمسی، نه ماه میلادی

این جزئیات ریز به‌نظر می‌رسد و نیست. حقوق در ایران آخر ماه شمسی می‌آید، اجاره اول ماه شمسی می‌رود، و قبض‌ها هم با همان تقویم می‌آیند. بودجه‌ای که روی ماه میلادی بسته شود، هر ماه چند روز از دو ماه شمسی را با هم قاطی می‌کند و عددش هیچ‌وقت با واقعیت نمی‌خواند.

در جیبک بودجه از اول ماه شمسی تا آخر همان ماه بسته می‌شود. «بودجهٔ مهر» یعنی مهر — از یکم تا سی‌ام.

چرا ۵۰/۳۰/۲۰ اینجا جواب نمی‌دهد

قاعده‌های مشهور بودجه‌بندی برای اقتصادی نوشته شده‌اند که تورمش تک‌رقمی است. وقتی قیمت‌ها در طول سال جابه‌جا می‌شوند، سهم ثابت درصدی از درآمد خیلی زود بی‌معنی می‌شود.

با عدد شروع کن، نه با درصد

سقف را از خرج واقعی ماه‌های گذشته‌ات دربیاور، نه از یک نسبت که برای جای دیگری حساب شده.

فصلی نگاه کن

قبض گاز زمستان و قبض برق تابستان با هم فرق دارند. بودجه‌ای که یک عدد ثابت دوازده‌ماهه دارد، دو بار در سال می‌شکند.

چند دستهٔ کوچک را با هم ببین

بیست دستهٔ ریز، بیست بودجهٔ شکسته می‌سازد. دسته‌های نزدیک را یکی کن.

بودجه و هدف پس‌انداز

دو کار متفاوت

بودجه سقف خرج است — رو به بیرون. هدف پس‌انداز مقصد است — رو به جلو: یک مبلغ و یک تاریخ، و نواری که ذره‌ذره پر می‌شود.

هدف پس‌انداز در نسخهٔ رایگان هم هست؛ بودجه‌بندی بخشی از جیبک پلاس است. با هم بهتر کار می‌کنند: بودجه جلوی نشتی را می‌گیرد، هدف مشخص می‌کند آن پول قرار است کجا برود.

بودجه در جیبک جلوی خرج‌کردنت را نمی‌گیرد. اگر از سقف رد شوی، تراکنش ثبت می‌شود و فقط می‌بینی که رد شده‌ای. یک دفتر حساب‌کتاب باید واقعیت را ثبت کند، نه اینکه انکارش کند.

سؤالات پرتکرار

بودجه‌بندی رایگان است؟

نه، بودجه‌بندی بخشی از جیبک پلاس است. ثبت درآمد و هزینه، حساب‌ها، بدهی و قسط و چک، و هدف پس‌انداز در نسخهٔ رایگان‌اند.

بودجه بر اساس چه تقویمی حساب می‌شود؟

تقویم جلالی. هر دورهٔ بودجه از اول ماه شمسی تا آخر همان ماه است.

اگر از بودجه رد شوم چه می‌شود؟

چیزی مسدود نمی‌شود. تراکنش عادی ثبت می‌شود و در فهرست بودجه می‌بینی که آن دسته از سقفش گذشته است.

بودجه هر ماه باید دوباره ساخته شود؟

نه. سقف‌هایی که گذاشته‌ای برای ماه‌های بعد هم برقرارند و هر ماه از نو شمرده می‌شوند. هر وقت خواستی عددها را عوض کن.

برای اعضای خانواده هم می‌شود بودجه گذاشت؟

بله. بودجهٔ خانواده و حساب مشترک با سقف خرج، بخشی از جیبک پلاس است — خانواده و حساب مشترک.

تفاوت بودجه با هدف پس‌انداز چیست؟

بودجه سقف خرج یک دسته در یک ماه است. هدف پس‌انداز یک مبلغ مشخص برای یک تاریخ مشخص است که کم‌کم جمعش می‌کنی. هدف پس‌انداز رایگان است، بودجه‌بندی پلاس.

در همین زمینه

ثبت درآمد و هزینه

ثبت خرج و درآمد با دسته‌بندی، حساب بانکی و نقد، تقویم جلالی و تومان — نامحدود و رایگان.

بودجهٔ این ماه را ببند

از دو سه دسته شروع کن؛ همان‌ها بیشترین اثر را دارند.